Witaj na portalu www.powiatlubinski.pl
Dziś jest środa, 11 grudzień 2019. Imieniny: Damazego, Waldemara

Benjamin Schmolck

Zgłoś nadużycie  Drukuj artykuł  Pobierz jako PDF
Autor: doc_kac  Data dodania: 18.05.2011 11:20   Data modyfikacji: 29.10.2012 14:32

Oceń artykuł:

Benjamin Schmolck
Benjamin Schmolck urodził się w Chróstniku koło Lubina w księstwie legnickim w dniu świętego Tomasza, to znaczy 21 grudnia 1672 roku. Ojciec, Martin Schmolck, był ewangelickim księdzem, proboszczem miejscowej parafii. Później został wybrany na seniora w swoim okręgu kościelnym (odpowiednik katolickiego dziekana w dekanacie). Matka zaś, Rosine Dehmel pochodziła z rodziny mieszczańskiej zamieszkałej od lat w Kowarach, gdzie Martin Schmolck był 12 lat konrektorem. Z powodu wątłego zdrowia, dziecko ochrzczone zostało już w Dzień Bożego Narodzenia, i nadano mu starotestamentowe imię – Benjamin (znaczy to dziecko szczęścia, dziecko prawa). Wcześnie został osierocony przez matkę, która zmarła 4 września 1676 roku, pozostawiając czworo dzieci.

Od dzieciństwa objawiał on zapał do nauki, toteż postanowiono, że zostanie księdzem. Pierwszym etapem edukacji Benjamina była nauka domowa wraz z dziećmi von Rothkirchów. Potem była szkoła elementarna w Kowarach, a od 1681 roku szkoła w Ścinawie. Trzy następne lata uczył się w gimnazjum w Legnicy. Po kolejnych trzech latach, wiosną 1688 roku, przeniósł się do Wrocławia. W mieście tym przygotowywał się do studiów uniwersyteckich. Czuwał nad tym słynny podówczas rektor Georg Wende (1635-1705). Jednakże opiekun przeniósł się wkrótce do gimnazjum w Lubaniu, Benjamin powędrował więc w ślad za swoim mistrzem. Tam spotkał się ze słynnym wtedy nauczycielem i poetą religijnym, Gottfriedem Hoffmannem. Zapewne dzięki zachętom tego poety młody Benjamin zainicjował pierwsze próby poetyckie. Edukacja w Lubaniu trwała pięć lat. Odchodząc z lubańskiego gimnazjum otrzymał pismo polecające na Uniwersytet w Lipsku. Studia wymagały poważnych nakładów finansowych, którym nie mogła podołać rodzina Schmolcków. W sukurs przyszedł właściciel dóbr chróstnickich, Nicolaus Heinrich von Haugwitz (1658-1712), który ufundował trzyletnie stypendium w wysokości 300 talarów Rzeszy oraz jego krewny, który znacząco powiększył to stypendium.

Mając już zapewniony byt, Schmolck w dniu świętego Michała 1693 roku wstąpił na akademicką ścieżkę. Ojciec widział go jako przyszłego duchownego, ale jemu marzyła się medycyna. Ostatecznie jednak przychylił się do woli ojca, tym bardziej, że urzekły go lipskie wykłady teologiczne Günthera.

Już w Lipsku dał się Schmolck poznać jako poeta, zdobywając w jednym z konkursów "koronę poetycką" i uzyskując tym samym popularność w wielu krajach niemieckich. Po ukończeniu studiów namawiano go aby został misjonarzem. Ojciec wezwał jednak syna do powrotu w rodzinne strony. Od 1697 roku Benjamin wspomagał ojca w działalności duszpasterskiej. W tym czasie zasłynął ze swych kazań. Na księdza został ordynowany 2 stycznia 1701 roku w Legnicy.

W 1702 roku ze świdnickiego Kościoła Pokoju, decyzją Landeshauptmanna (starosty księstwa świdnicko-jaworskiego) usunięto diakona Michaela Wiedemanna. Musiano zatem ogłosić wakat na to stanowisko. Zgłosił się też Benjamin Schmolck. Mimo początkowych kłopotów wynikających z niemożności przedstawienia odpowiednich zaświadczeń uniwersyteckich objął to stanowisko 12 grudnia 1702 roku.

Wcześniej, bo 12 lutego 1702 roku Schmolck zawarł związek małżeński z córką lubańskiego kupca Anną Rosine Rehwald. Ze związku tego narodziło się dwóch synów i trzy córki. Dwie córki, Eleonore Sophie i Agnes Eleonore, zmarły we wczesnym dzieciństwie. Najstarsza córka, Johanne Rosine, wyszła za mąż 14 listopada 1725 roku za lekarza Johanna Gottlieba Bauera. Pierwszy syn, Benjamin Gottlob, był po śmierci ojca diakonem przy świdnickim Kościele Pokoju (zmarł 6 marca 1758 roku), zaś drugi, Immanuel Benjamin był lekarzem.

W Świdnicy Benjamin Schmolck rozwinął szeroką działalność duszpasterską. Wraz z dwoma innymi księżmi zaspokajał potrzeby duchowe parafii liczącej ponad 14 tysięcy wiernych. Zyskał sobie swoim poświęceniem szczególną miłość i szacunek parafian. Jego kazania i wiersze zdobyły mu przydomek "świdnickiego Chryzostoma" (Złotoustego).

W 1708 roku diakon Benjamin Schmolck został powołany na archidiakona, w roku 1712 został seniorem, a w 1714 roku prymariuszem (pierwszym proboszczem). Z ostatnią godnością związana była funkcja generalnego inspektora szkół ewangelickich.

Benjamin Schmolck jest autorem wielu pieśni (circa 1200) i wierszy. Również spod jego ręki wyszła ogromna ilość modlitw oraz nieliczne utwory o tematyce świeckiej. Większość pieśni i modlitw ukazała się drukiem już za jego życia. Niżej podano tytuły (w oryginale) oraz miejsca pierwszych wydań jego pieśni, modlitw i kazań.Benjamin Schmolck znany był też na Śląsku z bogatej biblioteki obejmującej ponad 6000 tomów, którą po jego śmierci wykupił Johann Jakub Korn celem sprzedaży antykwarycznej.

W roku (1729) poprzedzającym poważne kłopoty zdrowotne ksiądz Schmolck uroczyście konsekrował w Kościele Pokoju nową ambonę powstałą dzięki ofierze właściciela młyna papierniczego, Konrada Riedigera.

Niedziela Laetare (czwarta niedziela Wielkiego Postu) 1730 roku stała się początkiem jego dramatu. Został po raz pierwszy sparaliżowany. Troskliwą opieką medyczną otoczył go zięć, doktor Bauer. Nie udało mu się całkowicie wyleczyć teścia. Mimo nieszczęścia, ze sparaliżowaną prawą stroną ciała, Schmolck dalej głosił kazania. Choroba nie ustępowała. Jeszcze dwukrotnie nastąpiły ataki, które sprawiły, że kaznodzieja stracił całkowicie wzrok. Jednak wciąż, jak tylko potrafił, spełniał posługi duszpasterskie. Przynoszony do kościoła spowiadał i błogosławił wiernych. Zmarł siedem lat po pierwszym ataku paraliżu, w rocznicę swojego ślubu. W księgach parafialnych zapisano, że "zmarł 12 lutego 1737 wieczorem, trzy kwadranse na godzinę dziesiątą, przeżywszy 64 lata osiem tygodni i 3 dni". Pogrzeb odbył się 17 lutego tegoż roku.

Linki zewnętrzne

www.heiligenlexikon.de

Najważniejsze informacje

Data i miejsce urodzenia:
21 grudnia 1672
Brauchitzchdorf (Chróstnik)

Data i miejsce śmierci:
12 lutego 1737
Schweidnitz (Świdnica)

Lokalizacja